Građevinski sektor raste, ali infrastruktura posustaje: Monstat objavio brojke za 2024.
Građevinski sektor u Crnoj Gori zabilježio je umjeren rast u 2024. godini, sa ukupnom vrijednošću radova koja je premašila 670 miliona eura, pokazuju najnoviji podaci MONSTAT-a. Dok stanogradnja i izgradnja zgrada bilježe značajan porast, infrastrukturni radovi i složene industrijske građevine bilježe pad, otvarajući pitanja o strukturi i pravcu građevinskih ulaganja u zemlji.
Građevinski sektor u Crnoj Gori u 2024. godini ostvario je ukupnu vrijednost radova u iznosu od 671,7 miliona eura, što predstavlja rast od 2,7 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Prema najnovijim podacima Uprave za statistiku – MONSTAT, ovaj rast dominantno je generisan povećanjem investicija u izgradnju zgrada, dok su infrastrukturni radovi i složeni industrijski objekti zabilježili osjetan pad.
Najveći doprinos ukupnom rastu došao je iz sektora izgradnje stambenih i nestambenih zgrada, čija je ukupna vrijednost dostigla 345 miliona eura. Od toga je na stambene zgrade otpalo blizu 197 miliona, dok su nestambene, kao što su poslovni prostori, vrijedile 148 miliona eura. Ovakav rezultat predstavlja snažan rast u odnosu na 2023. godinu, kada je vrijednost svih zgrada iznosila tek 269 miliona.
S druge strane, radovi na ostalim građevinama – poput puteva, vodovoda, energetskih i komunikacionih mreža – pali su na 326 miliona eura, što je osjetan pad u poređenju sa 384 miliona iz prethodne godine. Posebno zabrinjavajući signal dolazi iz sektora složenih industrijskih objekata, gdje su investicije gotovo nestale – sa 11,6 miliona u 2023. na samo 3,5 miliona eura u 2024.
Ključne brojke:
- Ukupna vrijednost radova (2024): 671,7 mil. €
- Zgrade: 345,1 mil. € (+27,9%)
- Stambene zgrade: 196,7 mil. €
- Nestambene zgrade: 148,4 mil. €
- Ostale građevine: 326,6 mil. € (−15,1%)
- Saobraćajna infrastruktura: 245,8 mil. €
- Industrijske građevine: 3,5 mil. € (−70% u odnosu na 2023)
U oblasti stanogradnje, tokom 2024. završeno je 1.676 stanova sa ukupnom korisnom površinom od 98.000 kvadratnih metara. To je blagi rast u odnosu na prethodnu godinu, kada je završeno 1.557 stanova. Istovremeno, broj nezavršenih stanova ostaje visok – 2.498 objekata, što ukazuje na kontinuirano aktivnu gradnju, ali i moguće zastoje u finalizaciji radova.
Kada je riječ o potrošnji građevinskog materijala, svi ključni indikatori bilježe rast. Najviše su se trošili beton (preko 430 hiljada kubika), asfalt (više od 172 hiljade tona) i betonski čelik (22 hiljade tona). Vrijednost utrošenog svježeg betona iznosila je preko 32 miliona eura, dok je asfalt koštao skoro 15,6 miliona. Ovi podaci potvrđuju intenzivan građevinski zamah, ali i upućuju na to da su ulaganja dominantno fokusirana na zgradarstvo i stanogradnju, a manje na strateške infrastrukturne projekte.
Ukupan utisak je da Crna Gora bilježi rast u građevinskoj aktivnosti, ali sa izrazitom disproporcijom u strukturi ulaganja. Fokus na stanogradnju i komercijalne objekte ne prati jednak intenzitet u oblasti puteva, vodovoda i industrijske infrastrukture, što može imati dugoročne posljedice po privredni razvoj i održivost rasta.
