I CBCG u plusu: Dok ECB bilježi gubitke, regionalne centralne banke ostvaruje profite
Za razliku od Evropske centralne banke koja je prošlu godinu završila sa rekordnim minusom, centralne banke zemalja bivše Jugoslavije, uključujući i Centralnu banku Crne Gore, zabilježile su stabilan, a u pojedinim slučajevima i rekordan profit, potvrđujući otpornost svojih finansijskih sistema u uslovima visoke inflacije i kamata.
U oštrom kontrastu sa Evropskom centralnom bankom (ECB), koja je 2024. godinu zaključila sa rekordnim gubitkom, centralne banke zemalja bivše SFRJ ostvarile su stabilne, neke čak i rekordne profite, čime su potvrdile otpornost i efikasnost svojih monetarnih politika u izazovnom okruženju visokih kamatnih stopa i inflacionih pritisaka, javlja bankar.me.
Narodna banka Srbije (NBS) zabeležila je izuzetno snažan rezultat, sa neto profitom od 182,6 milijardi dinara, oko 1,55 milijardi eura. Deo dobiti od 33,9 milijardi dinara ili oko 288 miliona eura, prenesen je direktno u budžet Srbije, dok je ostatak upotrebljen za jačanje finansijskih rezervi i pokrivanje rizika.
Centralna banka Crne Gore (CBCG) ostvarila je prošle godine neto dobit od 12,2 miliona eura, od čega je 4,9 miliona prenijeto u državni budžet. Ostatak dobiti raspoređen je u zakonom propisane rezerve, čime je crnogorska Centralna banka dodatno ojačala finansijsku poziciju i obezbijedila sredstva za sprovođenje strateških projekata, poput projekta uvođenja savremenog sistema instant plaćanja.
Hrvatska narodna banka (HNB) ostvarila je dobit od 10,5 miliona eura, od čega je 8,4 miliona uplaćeno u državni budžet, čime je HNB nastavila kontinuitet stabilnog poslovanja i doprinosa javnim finansijama.
Kada je riječ o Sloveniji, Banka Slovenije zaključila je godinu sa pozitivnim rezultatom od 1,24 miliona eura, dok je komercijalni bankarski sektor u Sloveniji ostvario neto dobit od čak 1,076 milijardi eura, potvrđujući visoku profitabilnost u domaćem finansijskom sistemu.
Centralna banka Bosne i Hercegovine (CBBH) ostvarila je u 2024. godini rekordnu neto dobit od 412,6 miliona konvertibilnih maraka (KM) ili oko 211 miliona eura. Od ovog iznosa, 244,3 miliona KM je preneseno u državni budžet, nakon odluke Upravnog vijeća iz marta 2025. godine. Ovaj rezultat daleko nadmašuje dobit iz 2023. godine, potvrđujući značajno poboljšanje performansi i otpornost banke u promjenjivom ekonomskom okruženju.
Istovremeno, komercijalne banke u BiH su takođe ostvarile solidne rezultate pa je u Federaciji BiH neto dobit iznosila 599,8 miliona KM, a u Republici Srpskoj 247,2 miliona KM.
Nasuprot bankama u državama nastalim iz bivše Jugoslavije, Evropska centralna banka lane je zabiljležila gubitak od 7,944 milijarde eura, što je drugi najveći gubitak u njenoj istoriji. Objašnjava se da je gubitak posljedica visoke kamate koju ECB mora isplaćivati na depozite komercijalnih banaka, što premašuje prihode od imovine kupljene kroz monetarne programe u protekloj deceniji. Zbog toga ECB neće raspodjeljivati dobit nacionalnim centralnim bankama sve dok se nagomilani gubici ne pokriju u narednim godinama.
Podaci za Sjevernu Makedoniju, navodi portal, još nijesu poznati.
