Ilon Mask je i dalje najplaćeniji izvršni direktor na svijetu
Uprava Tesle ponovo ustoličila Ilona Maska kao najplaćenijeg izvršnog direktora u istoriji, sa zapanjujućim paketom kompenzacije od 29 milijardi dolara.
Novi dogovor sa proizvođačem električnih vozila vrijednim 970 milijardi dolara dolazi nakon što je sudija iz Delavera dvaput oborio prethodni “mega-grant” koji je Mask ranije dobio. Njegova plata je bila predmet pravnih sporova punih sedam godina.
„Od suštinskog je značaja da zadržimo i motivišemo naš izvanredni kadar, počevši od Ilona“, poručile su predsjednica odbora Robin Denholm i članica odbora Ketlin Vilson-Tompson u pismu akcionarima. „Rat za AI talente se intenzivira – proteklih mjeseci svjedočimo višemilijardnim akvizicijama i devetocifrenim bonusima za pojedinačne AI inženjere koji nijesu ni osnivači.“
Ali čak i u tom elitnom društvu, „niko se ne može mjeriti sa Maskom“, navodi se u pismu. Zbog toga je, prema odboru, gotovo 30 milijardi dolara vrijedna nagrada ključna za zadržavanje Maska na čelu Tesle i njegov angažman u regrutovanju novih kadrova za konkurentnost kompanije u oblasti vještačke inteligencije, robotike i robotaksija. ČITAJ VIŠE
Jedini uslov je da ostane makar još dvije godine
Za razliku od prethodnog paketa koji je imao ambiciozne ciljeve vezane za rast vrijednosti Tesle, ovaj put je jedini uslov da Mask ostane na poziciji izvršnog direktora (ili nekoj drugoj visokoj funkciji) naredne dvije godine. Takođe mora zadržati dionice do 2030, a njegov udio u vlasništvu porašće sa 13% na 15%.
Prema stručnjaku za kompenzacije Brajanu Dunu sa Kornel univerziteta, ovaj tip nagrade naziva se “fog-the-mirror” grant – sve što treba da uradite je da budete prisutni. „Ako možete zamagliti ogledalo dahom, dobićete nagradu“, izjavio je Dun. „Nema ciljanih performansi.“
Iako su tehnički to ograničene dionice, Mask ih mora platiti 23,34 dolara po akciji – ista cijena kao i kod njegovih opcija iz 2018. S obzirom da je cijena dionica Tesle sada preko 300 dolara, Mask ima oko 280 dolara „ugrađene vrijednosti“ po akciji – što neki nazivaju „diskontovanim opcijama“.
Profesor Lari Kaninghem sa Univerziteta u Delaveru rekao je da se to može jednostavno opisati kao „opcija duboko u novcu, dodijeljena isključivo radi zadržavanja kadra“.
Minimalno 26 milijardi dolara
Novi paket ima tzv. „floor-ceiling“ strukturu. Ako sudovi definitivno obore prethodni grant iz 2018, Mask zadržava svih 96 miliona novih akcija – vrijednih oko 29 milijardi dolara. Ako sud ipak potvrdi makar dio prethodnog granta, novi paket se umanjuje. Postoji klauzula protiv dupliranja.
Ovo je neistražen teren za uprave javnih kompanija, kažu stručnjaci poput Erika Hofmana iz Farient Advisorsa: „Nema presedana. Napravili su grant, sud ga je oborio, pa su napravili novi, dobili odobrenje akcionara – i to se opet zaglavilo.“
Podsjetimo, zbog osporavanja Maskove plate iz 2018, sud Delavera je presudio da se paket poništi. Odbor Tesle je u 2024. vratio plan na glasanje akcionarima – koji su ga podržali. Međutim, sutkinja Ketlin Mekormik je odbila da povuče svoju prethodnu odluku. Tesla je uložila žalbu.
U međuvremenu, Tesla je promijenila pravnu adresu iz Delavera u Teksas – gdje je zakonodavstvo naklonjenije biznisima. U maju, Teksas je izmijenio svoj poslovni kodeks, a Tesla promijenila svoja pravila tako da svaki akcionar koji želi da ospori Maskove kompenzacije na sudu mora imati najmanje 3% vlasništva (vrijednog preko 3 milijarde dolara).
„Tesla sada potpada pod zakone Teksasa, koji su mnogo fleksibilniji nego oni u Delaveru“, objasnio je profesor prava sa Kolumbija univerziteta Džon Kofi. „Mogu ih tužiti, ali imaju veće šanse da pobijede u Teksasu.“
Reakcije investitora
Mask i dalje ima ogromnu podršku malih akcionara Tesle, koji su već dva puta glasali za njegov paket. Ipak, institucionalni investitori – poput penzijskih fondova – oštro kritikuju nagradu.
„Paketi od 29 milijardi dolara za bilo kog izvršnog direktora, a posebno za nekog ko je gotovo potpuno odsutan iz svakodnevnog vođenja kompanije, su neprihvatljivi“, rekao je finansijski kontrolor Njujorka Bred Lander.
Državni blagajnik Ilinoja Majkl Freriks ocijenio je paket „ogavno pretjeranim“, posebno u svjetlu sve lošijih rezultata kompanije.
SOC Investment Group, koji zastupa investitore sa skoro 8 miliona dionica Tesle, saopštio je da je najproblematičnija poruka uprave: „Čak ni dodatnih 24 milijarde dolara u akcijama možda neće biti dovoljno da motiviše Maska da ostane još dvije godine, a kamoli da posveti dovoljno vremena da preokrene trenutni pad prodaje.“
