Irska je svjetski lider produktivnosti: 151 dolar po satu rada, ali postoji “kvaka”
Irska je najproduktivnija ekonomija među zemljama OECD-a kada se mjeri BDP po satu rada, sa čak 151 dolarom, ali iza ove impresivne brojke krije se važna specifičnost – snažan uticaj multinacionalnih kompanija.
Prema najnovijim podacima OECD koji se odnose na 2023. godinu, evropske ekonomije dominiraju vrhom liste, dok Sjedinjene Američke Države, iako iznad prosjeka, zaostaju za manjim, ali bogatijim državama.
Ko stvara najviše vrijednosti po satu rada
Na vrhu liste nalazi se Irska sa 151 dolarom po satu (PPP), daleko ispred konkurencije. Slijede:
- Norveška – 132 USD
- Luksemburg – 125 USD
- Belgija – 100 USD
- Švajcarska – 99 USD
- Danska – 99 USD
- SAD – 97 USD
- Austrija – 95 USD
- Island – 95 USD
- Nizozemska – 94 USD
- Njemačka – 94 USD
- Švedska – 90 USD
- Francuska – 88 USD
- Finska – 83 USD
- Australija – 79 USD
Prosjek OECD-a iznosi 71 dolar po satu rada.
Produktivnost “na papiru” vs. realna ekonomija
Iako Irska uvjerljivo prednjači, analitičari upozoravaju da je riječ o djelimično “naduvanoj” slici produktivnosti.
Razlog je što brojne multinacionalne kompanije, posebno iz sektora tehnologije i farmacije, prijavljuju profit u Irskoj zbog poreskih pogodnosti. Time se BDP povećava, ali ne nužno i stvarna domaća ekonomska aktivnost.
Kada se koristi alternativna mjera – bruto nacionalni dohodak (GNI), irska produktivnost pada čak 31%, na oko 115 dolara po satu.
Sličan efekat vidi se i kod Luksemburga, gdje produktivnost opada i do 54% kada se izuzme uticaj međunarodnih finansijskih tokova.
Zašto su neke ekonomije produktivnije od drugih
Razlike u produktivnosti nijesu slučajne – one odražavaju strukturu ekonomije.
Najproduktivnije zemlje karakterišu visok udio tehnološkog sektora, snažan finansijski sistem, razvijena farmaceutska industrija i kapitalno intenzivne djelatnosti.
Primjeri:
- Norveška koristi snagu energetskog sektora (nafta i gas)
- Luksemburg profitira od globalnog finansijskog centra
- Irska od prisustva tehnoloških giganata
Gdje nastaje jaz
S druge strane, ekonomije koje se više oslanjaju na turizam, poljoprivredu i usluge niže dodate vrijednosti imaju značajno nižu produktivnost po satu rada.
To objašnjava zašto i velike ekonomije poput SAD-a (97 USD) i Njemačke (94 USD) jesu iznad prosjeka, ali ne dominiraju listom – uprkos snažnoj industriji i inovacijama.
