Prvi rezultati SEPA-e u Crnoj Gori: Građani i privreda uštedjeli 3,8 miliona eura, više od 1,6 milijardi transakcija
Šest mjeseci nakon što je Crna Gora započela primjenu Jedinstvenog područja plaćanja u eurima (SEPA), prvi rezultati pokazuju snažan efekat ove reforme na domaći platni promet. Prema podacima Centralne banke Crne Gore (CBCG), građani i privreda već su ostvarili više od 3,8 miliona eura direktnih ušteda, dok su međunarodne transakcije postale znatno brže i jeftinije.
U periodu od šest mjeseci realizovano je ukupno 82.213 SEPA transakcija, ukupne vrijednosti veće od 1,6 milijardi eura, što potvrđuje ubrzano prihvatanje novog sistema i njegov rastući značaj za finansijske tokove u zemlji, saopštila je CBCG.
Međunarodna naknada sa 73 pala na 6 eura
Najvidljiviji efekat reforme ogleda se u drastičnom smanjenju troškova. Prosječna naknada za međunarodna plaćanja pala je sa 73,4 eura, koliko je iznosila kod SWIFT transakcija tokom 2024. godine, na svega 6,21 eura u okviru SEPA sistema – što predstavlja pad od čak 92 odsto.
Posebno su profitirala elektronska plaćanja. Građani sada za takve transakcije u prosjeku plaćaju 2,07 eura, dok je ranije taj trošak iznosio 53,3 eura. Kod privrede, naknade su smanjene sa 48,55 na 6,62 eura. Za manje iznose, do 200 eura, plaćanja su praktično postala zanemarljiv trošak.
Ovakav trend već sada daje mjerljive finansijske efekte. Procjene pokazuju da bi, uz punu digitalizaciju i prelazak svih transakcija na SEPA kanale, godišnje uštede mogle premašiti 14,6 miliona eura.
Osim nižih troškova, SEPA značajno utiče i na modernizaciju finansijskog sistema. Rast digitalnih plaćanja ukazuje na promjenu navika korisnika, dok se platni promet postepeno preusmjerava ka efikasnijim i tehnološki naprednijim rješenjima.
Reforma ima poseban značaj za mala i srednja preduzeća, ali i građane, jer niže naknade i brže izvršenje transakcija olakšavaju svakodnevno poslovanje, međunarodnu trgovinu i upravljanje troškovima.
Crna Gora ima najniže troškove plaćanja prema EU
Značaj ovih promjena prepoznat je i na međunarodnom nivou. Prema izvještaju Svjetske banke (WB) iz februara ove godine, Crna Gora je postala zemlja sa najnižim troškovima prekograničnih plaćanja prema Evropskoj uniji.
Troškovi za transfer od 5.000 eura kreću se između 0,04 i 0,05 odsto, dok za iznose od 20.000 eura padaju ispod 0,01 odsto vrijednosti transakcije.
Ulazak u SEPA sistem predstavlja jednu od ključnih reformi u oblasti finansija u posljednjoj deceniji, a već sada rezultira milionima eura ušteda, nižim troškovima i efikasnijim platnim prometom. Time se Crna Gora pozicionira među najkonkurentnije evropske ekonomije kada je riječ o prekograničnim plaćanjima u eurima.
Dodatni impuls očekuje se 20. jula, kada je planirano lansiranje sistema instant plaćanja – TIPS Clone – koji bi trebalo da omogući gotovo trenutno izvršenje transakcija, dodatno unapređujući brzinu i dostupnost finansijskih usluga.
