Norveški državni fond zaradio rekordne 184 milijarde dolara za pola godine
Najveći državni investicioni fond na svijetu ostvario je u prvoj polovini 2026. rekordnu zaradu od 1.753 milijarde norveških kruna, odnosno približno 184,3 milijarde dolara, zahvaljujući snažnom rastu globalnih berzi, a posebno azijskih tehnoloških kompanija.
Norveški državni fond, čiji je zvanični naziv Government Pension Fund Global, ostvario je u prvih šest mjeseci prinos od 9,4 odsto. To je najveći polugodišnji računovodstveni prinos izražen u krunama od osnivanja fonda, saopštio je njegov upravljač Norges Bank Investment Management – NBIM u polugodišnjem izvještaju.
Vrijednost fonda na kraju juna dostigla je 22.683 milijarde kruna, odnosno oko 2,3 biliona dolara.
Snažan preokret poslije gubitka
Rekordni rezultat posebno je značajan jer je fond u prvom kvartalu 2026. zabilježio negativan prinos od 1,9 odsto i računovodstveni gubitak od 636 milijardi kruna.
Već u drugom kvartalu uslijedio je snažan preokret: ukupan prinos dostigao je 11,5 odsto, dok su ulaganja u akcije donijela gotovo 16 odsto.
Posmatrano za cijelu prvu polovinu godine, akcijski portfolio ostvario je prinos od 13 odsto. Najuspješnija su bila ulaganja u telekomunikacione kompanije, sa prinosom od 42,9 odsto, dok su tehnološke akcije donijele 25,3, a energetske kompanije 17,1 odsto.
„Rezultat su podstakli dobri prinosi na tržištu akcija, posebno azijskih tehnoloških kompanija“, saopštio je izvršni direktor NBIM-a Nikolaj Tangen.
Akcije kompanija iz Azije i Okeanije donijele su fondu čak 31,3 odsto, u poređenju sa 10,8 odsto u Sjevernoj Americi i 8,4 odsto u Evropi.
Nvidia najveća pojedinačna investicija
Tehnološke kompanije sada čine gotovo trećinu ukupnog akcijskog portfolija fonda.
Najveće pojedinačno ulaganje je Nvidia, čiji paket akcija u vlasništvu fonda vrijedi oko 612 milijardi kruna. Slijede Apple sa 522 milijarde, Alphabet sa 499 milijardi, Microsoft sa 347 milijardi i tajvanski proizvođač čipova TSMC sa 332 milijarde kruna.
Fond je prvi put objavio i da je krajem juna posjedovao 0,05 odsto kompanije SpaceX. Vrijednost tog udjela procijenjena je na oko 1,2 milijarde dolara, objavio je Reuters.
Jača kruna smanjila vrijednost fonda
Iako je investicioni rezultat bio rekordan, jačanje norveške krune prema vodećim svjetskim valutama smanjilo je vrijednost fonda za 427 milijardi kruna.
Istovremeno je država u fond uplatila neto 89 milijardi kruna, pa je njegova ukupna vrijednost od početka godine povećana za 1.416 milijardi kruna.
Na kraju juna 72,1 odsto imovine bilo je investirano u akcije, 25,8 odsto u obveznice, 1,6 odsto u nekretnine koje nijesu izlistane na berzi i 0,5 odsto u infrastrukturu iz oblasti obnovljivih izvora energije.
Obveznice su u prvoj polovini godine donijele prinos od 0,9 odsto, nekretnine tri odsto, dok su ulaganja u neizlistanu energetsku infrastrukturu zabilježila blagi minus od 0,2 odsto.
Norveška naftno bogatstvo pretvorila u globalni portfolio
Fond je osnovan kako bi prihode države od proizvodnje nafte i gasa pretvorio u dugoročnu finansijsku imovinu namijenjenu sadašnjim i budućim generacijama.
Kapital ulaže isključivo van Norveške, kako ogromni prihodi od nafte ne bi pregrijavali domaću ekonomiju. Danas posjeduje udjele u približno 7.100 kompanija i u prosjeku kontroliše oko 1,5 odsto svih akcija izlistanih na svjetskim berzama.
Od početka mjerenja prinosa 1998. godine ostvario je prosječan godišnji prinos od 6,86 odsto. Samo investicioni prinosi do kraja juna 2026. fond su uvećali za ukupno 15.210 milijardi kruna – znatno više nego što je norveška država direktno uplatila.
