Više građevinskih dozvola, a stanova manje: Šta se dešava sa stanogradnjom u Crnoj Gori?
U drugom kvartalu izdato je 257 građevinskih dozvola, 20,7 odsto više nego početkom godine. Ipak, broj stanova predviđenih za gradnju smanjen je čak 43,5 odsto, dok je njihova prosječna površina porasla.
U Crnoj Gori je tokom drugog kvartala 2026. godine izdato 257 građevinskih dozvola kojima je predviđena izgradnja 784 stana, ukupne korisne površine 57.569 kvadratnih metara, pokazuju preliminarni podaci iz najnovijeg izvještaja Monstata.
U odnosu na prvi kvartal, broj izdatih dozvola povećan je za 44, odnosno 20,7 odsto. Istovremeno, broj planiranih stanova smanjen je za 604 ili 43,5 odsto, dok je njihova ukupna površina pala za 25.720 kvadratnih metara, odnosno 30,9 odsto.
Dozvole uglavnom dobijala fizička lica
Od ukupno 257 dozvola izdatih od aprila do kraja juna, 164 ili 63,8 odsto odnosile su se na fizička lica, a 93 ili 36,2 odsto na pravna lica.
Broj dozvola izdatih fizičkim licima kvartalno je povećan 28,1 odsto, dok je kod pravnih lica zabilježen rast od 9,4 odsto.
Istovremeni rast broja dozvola i pad broja stanova pokazuje da u drugom kvartalu nijesu dominirali projekti istog kapaciteta kao početkom godine. Grubo posmatrano, broj planiranih stanova po izdatoj dozvoli smanjen je sa 6,5 na približno tri, iako treba imati u vidu da ukupan broj dozvola može obuhvatati i objekte koji nijesu stambeni.
Za pola godine dozvole za 2.172 stana
Kada se saberu prva dva kvartala, u Crnoj Gori je tokom prve polovine 2026. izdato ukupno 470 građevinskih dozvola. Njima je predviđena izgradnja 2.172 stana, ukupne površine 140.858 kvadratnih metara.
Polugodišnji rezultat već je dostigao 95,1 odsto ukupnog broja stanova obuhvaćenih dozvolama tokom cijele 2025. godine, kada ih je bilo 2.283. Broj planiranih stanova u prvih šest mjeseci istovremeno je 44,8 odsto veći nego tokom cijele 2024. godine, kada je evidentirano 1.500 stanova.
I broj izdatih dozvola u prvoj polovini ove godine za 48,3 odsto je veći od rezultata za cijelu 2024. godinu.
Ipak, ova poređenja treba tumačiti zajedno sa promjenama sistema izdavanja dozvola i izvora statističkih podataka.
Više porodičnih kuća podiglo prosječnu kvadraturu
Zgrade sa tri ili više stanova i dalje čine najveći dio planirane stanogradnje. Na njih se odnosi 645 stanova ili 82,3 odsto ukupnog broja, kao i 38.867 kvadratnih metara, odnosno 67,5 odsto planirane površine.
Prosječna korisna površina stana u ovoj kategoriji iznosi oko 60,3 kvadratna metra.
U zgradama sa jednim stanom, odnosno uglavnom porodičnim kućama, predviđena su 114 stana površine 16.453 kvadratna metra. Iako predstavljaju svega 14,5 odsto broja stanova, na njih otpada čak 28,6 odsto ukupne površine.
Prosječna površina takve stambene jedinice iznosi približno 144 kvadratna metra. Upravo veće učešće porodičnih kuća objašnjava zašto je prosječna površina svih stanova u drugom kvartalu porasla sa 60 na 73,4 kvadratna metra.
U zgradama sa dva stana planirano je 16 jedinica površine 1.463 kvadratna metra, dok je kroz dogradnju i nadogradnju predviđeno još devet stanova, ukupne površine 786 kvadrata.
Zašto godišnji rast nije potpuno uporediv
U odnosu na drugi kvartal 2025, broj dozvola povećan je čak 25,7 puta, dok je broj stanova porastao sa 57 na 784. Međutim, taj skok ne predstavlja isključivo rast građevinskog tržišta.
Monstat je u izvještaju za drugi kvartal 2025. objavljivao objedinjene podatke o građevinskim dozvolama i prijavama radova, a jedini izvor bilo je nadležno ministarstvo.
Od trećeg kvartala 2025., poslije primjene novog Zakona o izgradnji objekata, istraživanje je promijenjeno, građevinska dozvola uvedena je kao uslov za građenje, a podaci se prikupljaju i od sekretarijata lokalnih samouprava.
Zbog promjene propisa, nadležnosti i obuhvata izvora, godišnji procenti jesu matematički tačni, ali nijesu čista mjera tržišnog rasta. Pouzdaniji kratkoročni signal predstavlja poređenje sa prvim kvartalom 2026: administrativna aktivnost je ubrzana, ali je kapacitet planirane stanogradnje osjetno smanjen.
Podaci o dozvolama, takođe, ne znače da će svi projekti biti započeti ili završeni u istom periodu. Monstat u ovom izvještaju ne objavljuje raspored po opštinama, pa se ne može zaključiti u kojim djelovima države je koncentrisana planirana gradnja.
