MMF: AI može povećati produktivnost Evrope, ali i produbiti nejednakosti
Vještačka inteligencija mogla bi povećati evropsku produktivnost za oko jedan odsto tokom pet godina, ali koristi neće biti ravnomjerno raspoređene. Međunarodni monetarni fond (MMF) upozorava da širenje ove tehnologije nosi rizike za radna mjesta, elektroenergetske mreže i tehnološku samostalnost Evrope.
U dokumentu pripremljenom za neformalni sastanak ministara finansija Evropske unije u Dablinu 18. i 19. septembra, MMF ocjenjuje da će efekti vještačke inteligencije zavisiti i od sposobnosti evropskih država da prodube ekonomsku integraciju.
Dovršetak jedinstvenog tržišta EU pomogao bi da se tehnologija brže primjenjuje i da njene koristi dopru do većeg broja kompanija, radnika i regiona. Fragmentirana tržišta kapitala, rada i energije, međutim, ograničavaju ulaganja i inovacije — problem na koji su već ukazivali bivši predsjednik Evropske centralne banke Mario Dragi i Evropska komisija.
Oko 60 odsto radnika na poslovima izloženim uticaju AI
Prema procjeni MMF-a, oko 60 odsto radnika u razvijenim evropskim ekonomijama zaposleno je na poslovima koji su u velikoj mjeri izloženi uticaju vještačke inteligencije.
To ne znači da će 60 odsto radnika izgubiti posao. Dio zaposlenih mogao bi postati produktivniji zahvaljujući novim alatima, dok bi se drugi mogli suočiti sa smanjenom potrebom za njihovim radom, posebno tamo gdje tehnologija može preuzeti rutinske zadatke.
Ključna razlika biće između poslova na kojima AI pomaže zaposlenima i onih na kojima može zamijeniti njihov rad. Zbog toga bi rast ukupne produktivnosti mogao biti praćen produbljivanjem razlika među radnicima, ali i među državama.
Data centri već troše oko tri odsto električne energije
Širenje vještačke inteligencije donosi i sve veće energetske zahtjeve. Prema dokumentu MMF-a, evropski data centri već troše oko tri odsto električne energije na kontinentu, a očekuje se snažan rast potražnje sa širom upotrebom AI.
Pritisak je posebno izražen u velikim tehnološkim centrima, poput Frankfurta, Londona, Amsterdama, Pariza i Dablina, gdje koncentracija data centara već opterećuje lokalne elektroenergetske mreže.
MMF zato preporučuje ulaganja u prekograničnu mrežnu infrastrukturu i dublje povezivanje evropskog energetskog tržišta, kako bi se odgovorilo na rastuće potrebe digitalne ekonomije.
Evropi prijeti nova tehnološka zavisnost
Fond upozorava i na opasnost od stvaranja nove strateške zavisnosti, jer Sjedinjene Američke Države i Kina dominiraju razvojem modela vještačke inteligencije.
Za smanjenje oslonca na stranu tehnologiju, Evropi će biti potrebna značajna ulaganja u sopstvenu AI industriju.
Istovremeno, razvijenije evropske ekonomije mogle bi ostvariti nesrazmjerno veće koristi, jer su spremnije za primjenu novih tehnologija. Prema MMF-u, dublja integracija jedinstvenog tržišta zato je važna i za konkurentnost Evrope i za ravnomjerniju raspodjelu koristi koje vještačka inteligencija može donijeti.
