EBRD: Demografsko starenje prijeti rastu Evrope, Crna Gora bilježi stabilan zamah
Izvještaj o tranziciji 2025–2026 pokazuje da će pad nataliteta i smanjenje radne snage snažno uticati na ekonomije regiona, dok EBRD u Crnoj Gori bilježi rekordna ulaganja od 215 miliona eura
Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) predstavila je u Podgorici svoj glavni Izvještaj o tranziciji za period 2025–2026, pod nazivom „Hrabri stari svijet“, u kojem upozorava da demografske promjene postaju jedan od ključnih ograničavajućih faktora dugoročnog ekonomskog rasta u Evropi i šire.
Ključne poruke Izvještaja
Izvještaj ponovo razmatra globalne demografske transformacije i njihove ekonomske posljedice. Većina zemalja u kojima EBRD posluje bilježi stope fertiliteta znatno ispod nivoa potrebnog za prostu reprodukciju, što povećava fiskalne pritiske i rizike na tržištu rada. Istovremeno, u zemljama sa mladom i brzo rastućom populacijom, izostanak brzog otvaranja novih radnih mjesta, ulaganja u obrazovanje i preduzetništvo može značiti propuštene razvojne šanse.
EBRD upozorava da će starenje stanovništva i smanjenje radne snage snažno usporavati rast, osim ako se ne sprovedu proaktivne reforme – produženje radnog vijeka, veće učešće žena i starijih radnika, jačanje inovacija i pametno upravljanje migracijama. Dodatni izazov predstavlja i „starenje političkih sistema“, u kojima starije biračko tijelo često daje prednost kratkoročnim socijalnim izdvajanjima u odnosu na ulaganja u obrazovanje i inovacije.
Crna Gora: Stabilan rast i investicioni zamah
Prema Izvještaju, crnogorska ekonomija nastavila je stabilan rast u 2025. godini, oslonjen na snažnu potrošnju, rast zarada i kontinuiranu investicionu aktivnost. Kao ključni prioriteti za 2026. istaknuti su unapređenje Plana rasta za Zapadni Balkan i dublja integracija sa regionalnim i tržištima EU, posebno kroz ciljane investicije u transportnu, energetsku i digitalnu infrastrukturu.
Šef EBRD-a u Crnoj Gori, Remon Zakaria, istakao je da je Banka tokom prethodne godine ostvarila rekordna ulaganja od 215 miliona eura kroz 18 projekata, naglašavajući dugoročnu posvećenost zelenoj tranziciji, povezivanju i otpornosti ekonomije.
Najveći institucionalni investitor
EBRD je do danas uložio ukupno 1,08 milijardi eura u 106 projekata u Crnoj Gori, čime potvrđuje poziciju vodećeg institucionalnog investitora i jednog od ključnih partnera zemlje u oblasti infrastrukture, razvoja privatnog sektora i regionalne integracije.
