Milionske subvencije iz EU završavaju kod kraljevske porodice UAE: Al Nahjani dobili više od 71 milion eura za farme u Evropi
Kraljevska porodica Al Nahjan iz Ujedinjenih Arapskih Emirata, čije se bogatstvo procjenjuje na više od 320 milijardi dolara, dobila je više od 71 milion eura subvencija iz budžeta Evropske unije za poljoprivredne posjede u Rumuniji, Italiji i Španiji, pokazuje međunarodna istraga. Riječ je o novcu iz Zajedničke poljoprivredne politike EU (CAP), dok kritičari upozoravaju da evropski poreski obveznici praktično finansiraju autokratske režime i velike globalne zemljoposjednike.
Vladajuća kraljevska porodica Ujedinjenih Arapskih Emirata godinama koristi desetine miliona eura evropskih subvencija za razvoj poljoprivrede čiji se proizvodi izvoze prema Zalivu, pokazala je prekogranična istraga organizacije DeSmog, koju je prenio i britanski The Guardian.
Analiza podataka otkrila je da su kompanije povezane sa porodicom Al Nahjan između 2019. i 2024. godine dobile više od 71 milion eura subvencija Evropske unije za poljoprivredno zemljište u Rumuniji, Italiji i Španiji.
Porodica Al Nahjan smatra se drugom najbogatijom na svijetu, sa procijenjenim bogatstvom većim od 320 milijardi dolara, uglavnom zahvaljujući ogromnim rezervama nafte u UAE.
Evropske subvencije isplaćene su kroz sistem Zajedničke poljoprivredne politike (CAP), koji čini gotovo trećinu ukupnog budžeta EU. Program godišnje raspoređuje oko 54 milijarde eura farmerima i ruralnim područjima širom Unije.
Međutim, istraga pokazuje da dio tog novca završava i kod stranih investitora, uključujući kompanije pod kontrolom autoritarnih država.
Najveća farma u EU
Najveći dio subvencija povezan je sa rumunskom kompanijom Agricost, koja posjeduje najveću farmu u Evropskoj uniji – površine čak 57.000 hektara, što je pet puta više od teritorije Pariza.
Agricost je 2018. godine kupila emiratska kompanija Al Dahra za procijenjenih 230 miliona eura. Al Dahru je osnovao šeik Hamdan bin Zajed Al Nahjan, brat predsjednika UAE, dok je državni fond ADQ 2020. godine preuzeo polovinu vlasništva.
Samo tokom 2024. godine Agricost je dobio 10,5 miliona eura direktnih subvencija iz EU – čak 1.600 puta više od prosječne evropske farme.
Istraga navodi da Al Dahra kontroliše i više farmi u Španiji, koje obrađuju preko 8.000 hektara zemljišta. Te kompanije su između 2015. i 2024. godine dobile više od pet miliona eura evropskih subvencija.
Glavni proizvodi na ovim farmama su lucerka i stočna hrana, namijenjeni izvozu u Zaliv, gdje UAE pokušava da obezbijedi stabilno snabdijevanje hranom zbog ekstremnih temperatura, nedostatka vode i ograničenih obradivih površina. Ta država trenutno uvozi čak 90 odsto hrane.
Kritike zbog finansiranja autokratija
Organizacije civilnog društva i pojedini evropski političari upozoravaju da je riječ o ozbiljnom problemu, posebno imajući u vidu optužbe na račun UAE zbog represije, zatvaranja aktivista i kršenja ljudskih prava.
Faustine Bas-Defossez iz Evropskog biroa za životnu sredinu ocijenila je da evropski sistem subvencija „više ne pomaže evropskim farmerima, već bogati najkrupnije zemljoposjednike i autoritarne režime”.
Austrijski europarlamentarac Tomas Vajc izjavio je da je riječ o „skandalu koji se odvija pred očima Evrope”.
„Novac nikada nije bio namijenjen naftnim dinastijama, već pravim evropskim farmerima”, poručio je Vajc.
EU priprema reformu sistema
Otkrića dolaze u trenutku kada Evropska komisija priprema reformu sistema subvencija za period od 2028. do 2034. godine.
Brisel predlaže ograničavanje direktnih isplata na maksimalno 100.000 eura godišnje po farmeru, što bi trebalo da smanji dominaciju velikih zemljoposjednika nad evropskim agrarnim fondovima.
Prema procjenama Komisije, svega 0,5 odsto najvećih vlasnika zemlje trenutno uzima čak 16 odsto ukupnog budžeta CAP-a.
Istraga DeSmoga upozorava da bi stvarni iznos evropskog novca koji završava kod zalivskih kraljevskih porodica mogao biti i znatno veći, jer podaci o krajnjim vlasnicima kompanija često nijesu javno dostupni.
