Nafta skočila iznad 79 dolara: Novi rizik za cijene goriva u Crnoj Gori
Cijena Brenta porasla je više od četiri odsto nakon nove razmjene napada između SAD-a i Irana, dok se pomorski saobraćaj kroz strateški važan Ormuski moreuz ponovo smanjuje. Novi obračun cijena goriva u Crnoj Gori biće obavljen 15. jula, a eventualne promjene važiće od četvrtka.
Cijene nafte snažno su porasle u ponedjeljak nakon nove eskalacije sukoba između Sjedinjenih Američkih Država i Irana oko kontrole nad Ormuskim moreuzom, jednim od najvažnijih svjetskih pravaca za transport energenata.
Terminski ugovori za Brent za isporuku u septembru dostigli su oko 79,3 dolara po barelu, što predstavlja rast veći od četiri odsto i najvišu cijenu od 22. juna.
Rast je uslijedio nakon što su američke snage izvele novi talas udara na iranske ciljeve, uz obrazloženje da žele da umanje sposobnost Teherana da napada trgovačke brodove koji prolaze kroz moreuz.
Iran je odgovorio raketnim i napadima dronovima na ciljeve u više zemalja regiona, dok obje strane tvrde da imaju kontrolu nad prolaskom brodova kroz ovaj strateški pomorski koridor.
Saobraćaj kroz Ormuski moreuz naglo smanjen
Ormuski moreuz je prije početka sukoba bio tranzitni pravac za približno petinu svjetske trgovine naftom i tečnim prirodnim gasom.
Podaci o kretanju brodova pokazuju da je saobraćaj posljednjih dana ponovo značajno smanjen. U nedjelju je moreuzom prošlo svega šest brodova, što je najmanji broj u posljednjih pet sedmica. Prije rata ovim pravcem prolazilo je oko 130 plovila dnevno.
Tržište strahuje da bi dalje pogoršanje bezbjednosne situacije moglo otežati snabdijevanje, povećati troškove transporta i osiguranja tankera i ponovo podstaći inflaciju širom svijeta.
Analitičari ipak ne očekuju da će cijena nafte u kratkom roku dostići najviše nivoe zabilježene tokom ranijih faza rata. Mukesh Sahdev, osnivač i glavni naftni analitičar kompanije XAnalysts, procjenjuje da bi Brent tokom avgusta i septembra mogao uglavnom ostati u gornjem dijelu raspona od 70 do 80 dolara po barelu.
Podršku cijenama pružaće geopolitički rizik, ali njihov snažniji rast mogu ograničiti spor oporavak tražnje, povećanje proizvodnih kvota OPEC-a+ i dodatne količine nafte koje stižu na tržište.
Azijske berze u padu
Nova eskalacija sukoba pogodila je i azijska tržišta kapitala. Berzanski indeksi u Japanu i Južnoj Koreji zabilježili su snažan pad, dok su investitori ponovo počeli da se okreću sigurnijoj imovini.
Rast cijene energenata dodatno je pojačao zabrinutost da bi inflatorni pritisci mogli potrajati i uticati na odluke vodećih centralnih banaka o kamatnim stopama.
Crna Gora nove cijene dobija u srijedu
Aktuelne maksimalne maloprodajne cijene goriva u Crnoj Gori važe od 7. jula i iznose:
- Eurosuper 98: 1,66 eura po litru
- Eurosuper 95: 1,62 eura po litru
- Eurodizel: 1,58 eura po litru
- Lož ulje: 1,51 euro po litru
Iako se obračun cijena najčešće obavlja početkom sedmice, Ministarstvo energetike i rudarstva najavilo je da će naredni obračun biti izvršen u srijedu, 15. jula.
Eventualno izmijenjene cijene naftnih derivata počeće da važe u četvrtak, 16. jula, i odnosiće se na naredni sedmodnevni period.
Najnoviji skok cijene Brenta povećava rizik od poskupljenja goriva, ali ne znači automatski da će maloprodajne cijene u Crnoj Gori biti povećane. Konačan obračun zavisiće od kretanja referentnih cijena naftnih derivata i drugih elemenata koji ulaze u obračunski period.
