Monstat: BDP po stanovniku u Crnoj Gori dostigao 54% prosjeka EU, potrošnja građana 71%
Crna Gora je u 2025. godini, prema prvoj procjeni Eurostata koju je objavio Monstat, imala BDP po stanovniku od 54% prosjeka EU, što je blagi rast u odnosu na 2024. godinu. Stvarna individualna potrošnja, pokazatelj koji bolje opisuje materijalni standard domaćinstava, iznosila je 71% evropskog prosjeka.
Crna Gora je u 2025. godini dostigla 54 odsto prosjeka Evropske unije po bruto domaćem proizvodu po stanovniku, izraženom prema standardu kupovne moći, pokazuju podaci iz prve procjene Eurostata koju je objavila Uprava za statistiku Monstat.
To je za jedan procentni poen više nego godinu ranije, kada je crnogorski BDP po stanovniku iznosio 53 odsto prosjeka EU. Iako je napredak blag, Crna Gora je i dalje najbolje pozicionirana među državama kandidatima Zapadnog Balkana, odmah iza Hrvatske kada se posmatra širi regionalni okvir.
Crna Gora druga u regionu, iza Hrvatske
Prema podacima Monstata, Hrvatska je u 2025. imala najviši BDP po stanovniku u regionu, na nivou od 78 odsto prosjeka EU. Crna Gora je druga sa 54 odsto, dok je Srbija na 52 odsto evropskog prosjeka.
Albanija i Sjeverna Makedonija nalaze se na nivou od po 43 odsto, dok je Bosna i Hercegovina na 36 odsto prosjeka EU. Ti podaci pokazuju da Crna Gora zadržava relativno bolju poziciju od većine zemalja regiona, ali i da je razmak do Hrvatske i prosjeka EU i dalje veliki.
Drugim riječima, crnogorska ekonomija je prema ovom pokazatelju približno na polovini prosjeka EU, dok Hrvatska već dostiže više od tri četvrtine evropskog nivoa.
Potrošnja građana bolja od BDP pokazatelja
Zanimljiviji podatak za svakodnevni život građana je stvarna individualna potrošnja po stanovniku, koja je u Crnoj Gori u 2025. iznosila 71 odsto prosjeka EU. Godinu ranije bila je na 70 odsto.
Stvarna individualna potrošnja obuhvata dobra i usluge koje domaćinstva stvarno koriste, uključujući i usluge koje građanima obezbjeđuju država i neprofitne institucije, poput zdravstva i obrazovanja. Zbog toga se ovaj indikator često smatra boljom mjerom materijalnog standarda domaćinstava od samog BDP-a po stanovniku.
U regionalnom poređenju, Hrvatska je i po ovom pokazatelju prva sa 79 odsto prosjeka EU, dok je Crna Gora druga sa 71 odsto. Srbija je na 57 odsto, Sjeverna Makedonija na 50 odsto, Albanija na 48 odsto, a Bosna i Hercegovina na 44 odsto evropskog prosjeka.
Najbogatiji Luksemburg, na dnu Bugarska i Grčka
Među članicama EU, najveći BDP po stanovniku prema standardu kupovne moći zabilježen je u Luksemburgu, čak 239 odsto prosjeka EU. Slijedi Irska sa 238 odsto.
Na suprotnoj strani su Bugarska i Grčka, koje su prema ovom pokazatelju na 68 odsto prosjeka EU.
Kada je riječ o stvarnoj individualnoj potrošnji, razlike među članicama EU su manje nego kod BDP-a, ali i dalje značajne. Najviši nivo bilježi Luksemburg, 145 odsto prosjeka EU, dok su Mađarska i Letonija na najnižem nivou, sa 73 odsto.
Šta zapravo znači standard kupovne moći
Standard kupovne moći koristi se kako bi se uklonile razlike u cijenama između zemalja. To znači da se ekonomski pokazatelji ne porede samo nominalno, već se prilagođavaju tome koliko se za isti novac zaista može kupiti u različitim državama.
Zato je ovaj pokazatelj važan za realnije poređenje životnog standarda, posebno između zemalja EU i država kandidata za članstvo.
Za Crnu Goru, podaci za 2025. pokazuju dvije stvari: ekonomija se po BDP-u po stanovniku i dalje nalazi znatno ispod prosjeka EU, ali je potrošnja građana relativno bliža evropskom prosjeku nego što bi se moglo zaključiti samo iz BDP-a.
