Podgorica među najjeftinijim evropskim prijestonicama po cijeni struje: Kilovat niži samo u Budimpešti i Kijevu
Cijene električne energije i gasa u Evropi i dalje znatno variraju, a kada se uporede kroz kupovnu moć (PPS), teret energenata je posebno izražen u zemljama Centralne i Istočne Evrope. Iako su se cijene nakon energetskog šoka iz 2022. stabilizovale, i dalje su iznad pretkriznog nivoa, pokazuju podaci Household Energy Price Index-a (HEPI).
Podgorica u samom vrhu povoljnijih
Prema HEPI-ju, početkom 2026. godine cijene električne energije za domaćinstva kretale su se od 8,8 centi po kWh u Kijevu do 38,5 centi u Bernu, dok je prosjek EU iznosio 25,8 centi po kWh.
U grupi najjeftinijih prijestonica Evrope nalaze se:
- Kijev – 8,8 c€/kWh
- Budimpešta – 9,6 c€/kWh
- Podgorica – 11,1 c€/kWh
- Beograd – 11,6 c€/kWh
Drugim riječima, Podgorica je treća najjeftinija prijestonica Evrope po cijeni struje, odmah iza Budimpešte i Kijeva – snažan konkurentski plus za domaćinstva, ali i za energetski intenzivne djelatnosti.
Gdje je struja najskuplja
Među najskupljim gradovima po cijeni električne energije su Berlin, Brisel, Dablin, London i Prag, sa cijenama oko ili iznad 36 eurocenti/kWh. U pravilu, prijestonice pet najvećih evropskih ekonomija redovno su iznad prosjeka EU.
Zašto su razlike toliko velike?
HEPI navodi nekoliko ključnih faktora: energetski miks (udio gasa, hidroenergije i obnovljivih izvora), nabavne i cjenovne strategije snabdjevača, porezi i troškovi distribucije, te ukršteno subvencionisanje i struktura tarifa.
Primjer Njemačke pokazuje koliko porezi i mrežni troškovi mogu “pogurati” cijene naviše, čak i kada tržišni uslovi nijesu ekstremni.
Kada se cijene prilagode kupovnoj moći (PPS), rang-liste se značajno mijenjaju. U tom obračunu, cijene struje se kreću od 10,9 (Oslo) do 49 (Bukurešt). To znači da niže nominalne cijene u istočnoevropskim gradovima često predstavljaju veći teret za kućne budžete, dok zapadne i sjeverne prijestonice, iako “skupe” u eurima, ispadaju relativno pristupačnije u PPS terminima.
Gas: ekstremne razlike
Kod prirodnog gasa, raspon je još izraženiji: od 1,6 c€/kWh u Kijevu do čak 35 c€/kWh u Stokholmu. Unutar EU, gas u Stokholmu je više od 13 puta skuplji nego u Budimpešti. Razlog leži u specifičnoj strukturi švedskog gasnog tržišta i malom broju domaćinstava priključenih na mrežu.
Šta ovo znači za Podgoricu?
Niska cijena električne energije pozicionira Podgoricu kao energetski povoljnu prijestonicu u evropskom kontekstu. Međutim, iskustvo PPS korekcija upozorava da dugoročna konkurentnost ne zavisi samo od nominalno jeftine struje, već i od rasta produktivnosti, prihoda i efikasnog upravljanja energetskim sistemom.
Ako se taj balans sačuva, energetska povoljnost može ostati jedan od rijetkih, ali konkretnih aduta Podgorice u regionalnoj i evropskoj utakmici.
