Nvidia prva na WSJ listi kompanija budućnosti: AI mijenja globalni biznis

Tehnološki giganti dominiraju novom rang-listom, dok vještačka inteligencija sve snažnije određuje koje kompanije imaju najbolju poziciju za narednu fazu globalnog biznisa

Nvidia je zauzela prvo mjesto na inauguralnoj rang-listi Best Companies for the Future koju je objavio The Wall Street Journal (WSJ), potvrđujući dominaciju tehnoloških kompanija u trenutku kada vještačka inteligencija ubrzano mijenja način poslovanja širom svijeta.

Proizvođač čipova našao se na vrhu liste, dok su se među prvih pet plasirali i Alphabet, Microsoft, Meta Platforms i Cisco Systems. Ove kompanije posebno su visoko ocijenjene po inovativnosti, finansijskoj snazi i spremnosti za AI budućnost, odnosno sposobnosti da vještačku inteligenciju integrišu u poslovanje, investicije i razvoj kadrova.

Rang-lista WSJ-a pokušava da procijeni koliko su kompanije iz indeksa S&P 500 dobro pozicionirane za budući uspjeh. Kompanije su ocjenjivane na osnovu 30 pokazatelja, prikupljenih od 20 dobavljača podataka, u šest ključnih oblasti: spremnost za vještačku inteligenciju, šira inovativnost, spremnost talenata, finansijska kondicija, otpornost lanca snabdijevanja i izloženost geopolitičkim i drugim rizicima, kao i korporativna agilnost.

Rangiranje je za WSJ Leadership Institute pripremila kompanija Bendable Labs.

Tehnološke kompanije dominiraju vrhom liste

Trećinu od prvih 100 mjesta zauzimaju kompanije iz oblasti tehnološke proizvodnje i usluga. Još upečatljivije, 18 od prvih 25 kompanija pripada tim sektorima ili se, iako formalno svrstane drugačije, u praksi doživljavaju kao tehnološke kompanije.

Među njima su i Alphabet i Meta, koje se prema Global Industry Classification Standard metodologiji vode kao kompanije iz sektora medija i zabave, ali ih tržište sve više posmatra kroz prizmu tehnologije, podataka, cloud infrastrukture i vještačke inteligencije.

Među netehnološkim kompanijama koje su se našle u prvih 25 izdvajaju se finansijski giganti Mastercard na sedmom mjestu, S&P Global na 13. i Visa na 15. mjestu, kao i farmaceutske kompanije Johnson & Johnson na 20. i Eli Lilly na 22. mjestu.

Rick Wartzman, suosnivač Bendable Labsa, ocjenjuje da su kompanije iz S&P 500 već među najvećim i najuspješnijim na svijetu, ali da se među njima sve jasnije vide razlike u spremnosti za naredni talas promjena.

“Kompanije obraćaju pažnju na AI, razmišljaju o geopolitičkim rizicima, otpornim lancima snabdijevanja i budućim potrebama za talentima. Teško je, međutim, procijeniti koliko zaista napreduju u odnosu na konkurente i uporedive kompanije”, rekao je Wartzman.

On naglašava da lista nije zamišljena kao alat za predviđanje, već kao dijagnostički instrument koji menadžerima, investitorima i drugim zainteresovanim stranama može pomoći da bolje uporede kompanije.

“Podaci daju uvid u to koje su kompanije najbolje pozicionirane da se nose sa onim što dolazi, u vremenu brzih promjena i velike neizvjesnosti”, dodao je.

Veličina je važna, ali nije presudna

Među najbolje rangiranim kompanijama posebno se izdvajaju najveći igrači. Iako Bendable Labs u analizi nije direktno koristio tržišnu kapitalizaciju kao kriterijum, veće kompanije su u prosjeku ostvarile bolje rezultate.

Kelly Tang, glavna naučnica za podatke u Bendable Labsu, kaže da to ima smisla, jer tržište kapitala kompanije velikim dijelom vrednuje prema njihovom budućem potencijalu.

“Ako se naš opšti smjer poklapa sa onim što govori tržište akcija, odnosno da su to najvrednije kompanije, to je dobar signal”, objasnila je Tang.

Ipak, veličina nije dovoljna sama po sebi. Nvidia se pri vrhu liste našla zajedno sa još nekim velikim proizvođačima čipova, uključujući Advanced Micro Devices. AMD je drugi najbolje rangirani proizvođač poluprovodnika, odmah iza Nvidije, i nalazi se na 16. mjestu ukupne liste. Dobro je ocijenjen po agilnosti, inovativnosti i spremnosti za AI, dok mu snažan rast data-centar biznisa dodatno jača poziciju.

Sa tržišnom kapitalizacijom od oko 850 milijardi dolara, AMD je među 20 najvećih kompanija na rang-listi, iako je njegova vrijednost i dalje približno šest puta manja od Nvidijine.

S druge strane, Broadcom, još jedan veliki proizvođač čipova koji je profitirao od potražnje za AI komponentama, rangiran je tek na 110. mjestu. Iako je više nego dvostruko veći od AMD-a, slabije ocjene u oblastima AI spremnosti, talenata i otpornosti umanjile su efekat njegovih dobrih rezultata u inovacijama i finansijskoj kondiciji. Dodatni faktor je i sporiji rast softverske jedinice kompanije, koja čini oko 40 odsto prodaje.

AI postaje ključna mjera buduće snage kompanija

Vještačka inteligencija sve više postaje centralno pitanje za budućnost svakog velikog biznisa. AI talas podiže berzanske indekse na nove maksimume, jer potražnja za memorijom, grafičkim procesorima i drugim poluprovodnicima izaziva nestašice i snažan rast valuacija proizvođača čipova.

Kompanije iz različitih sektora sve češće ističu uštede koje ostvaruju primjenom AI tehnologije, čak i dok istovremeno smanjuju broj zaposlenih. Ekonomisti, s druge strane, upozoravaju da AI može iskriviti širu sliku ekonomije i prikriti posljedice drugih faktora, uključujući carine i ratne sukobe.

Bendable Labs je spremnost kompanija za vještačku inteligenciju ocjenjivao kroz sedam mjera iz nezavisnih izvora. Među njima je i analiza MIT-a zasnovana na regulatornim dokumentima kompanija, koja pokušava da procijeni koliko je AI integrisan u njihovo poslovanje.

U obzir su uzimani i AI vještine i iskustva zaposlenih navedeni na LinkedIn profilima, kao i ključne riječi povezane sa vještačkom inteligencijom u opisima upravnih odbora i biografijama direktora.

Bendable Labs je utvrdio da su kompanije koje su dobro stajale na MIT-ovoj mjeri tokom petogodišnjeg perioda zaključno sa 2020. godinom — dakle prije eksplozije generativne vještačke inteligencije — i kasnije ostvarivale bolje rezultate, kako na MIT-ovoj mjeri, tako i na ukupnoj WSJ rang-listi kompanija budućnosti.

Apple pokazuje ograničenja ovakvih rangiranja

Ocjene, ipak, ne govore uvijek kompletnu priču. Apple je zauzeo visoko 12. mjesto ukupno, ali je po AI pokazateljima bio značajno slabiji od ostalih tehnoloških giganata iz grupe “veličanstvenih sedam”. U oblasti vještačke inteligencije Apple je rangiran tek na 56. mjestu.

Kompanija je najlošije prošla među najvećim tehnološkim imenima po nekoliko komponenti AI skora, uključujući usvajanje AI tehnologije, ulaganja u vještačku inteligenciju, aktivnosti u spajanjima i akvizicijama, kao i strateška partnerstva.

Apple se često doživljava kao kompanija koja kasni za konkurentima u trci za generativnom vještačkom inteligencijom. Ipak, Bendable Labs ukazuje da bi važan razlog za niži rezultat mogao biti i Appleov tradicionalno zatvoren pristup informacijama. MIT-ova mjera usvajanja AI, na primjer, zavisi od javnih objava kompanija, pa manje komunikacije ne mora nužno značiti i manje stvarnih aktivnosti.

Apple je bio bliži konkurentima po nekim drugim AI pokazateljima, kao i po odvojenim mjerama inovativnosti izvan vještačke inteligencije.

Te mjere uključuju potrošnju na istraživanje i razvoj, broj i procijenjenu vrijednost novih patenata, kao i zapošljavanje na naprednim pozicijama koje nijesu direktno povezane sa AI. Ipak, Wartzman priznaje da analiza teško može obuhvatiti sve oblike inovacija, posebno one koje se odnose na efikasnije procedure i organizacione promjene.

“To je zaista teško prepoznati kroz podatke”, rekao je.

Generacija Z sve važnija za budućnost kompanija

Poseban segment rangiranja odnosio se na radnu snagu i sposobnost kompanija da privuku i zadrže talente. Bendable Labs je posebnu pažnju posvetio generaciji Z, odnosno zaposlenima rođenim približno između sredine devedesetih i početka 2010-ih.

Ova generacija već čini oko 30 odsto američke radne snage i očekuje se da će u narednim godinama postati najveći segment zaposlenih.

Jedna komponenta rangiranja analizirala je LinkedIn profile kako bi procijenila zadržavanje mlađih radnika, dok je druga mjerila koliko su kompanije otvorene za rad od kuće, koji je naročito važan za generaciju Z.

U oblasti spremnosti talenata, netehnološke kompanije zauzele su oko polovinu vodećih pozicija. Na prvom mjestu u toj kategoriji našla se Delta Air Lines, iako je ukupno rangirana tek na 103. mjestu, prije svega zbog slabijih rezultata u finansijskoj kondiciji i inovacijama.

Šta lista poručuje investitorima

Prva WSJ lista kompanija budućnosti potvrđuje ono što tržišta već neko vrijeme signaliziraju: najveći dio očekivanja o budućem rastu koncentrisan je u kompanijama koje kontrolišu ključne tehnologije nove ekonomije — čipove, cloud infrastrukturu, podatke, softver i vještačku inteligenciju.

Nvidia je trenutno simbol tog talasa. Ali lista takođe pokazuje da ni veličina, ni popularnost, ni trenutna tržišna vrijednost nijesu dovoljni sami po sebi. Kompanije koje žele da ostanu relevantne moraće da pokažu da imaju inovacije, finansijsku disciplinu, otporne lance snabdijevanja, sposobnost da upravljaju geopolitičkim rizicima i kulturu koja može privući novu generaciju zaposlenih.

Drugim riječima, budućnost se više ne mjeri samo profitom i rastom prihoda, već i sposobnošću kompanije da se brzo prilagodi svijetu u kojem vještačka inteligencija postaje infrastruktura poslovanja.